การเตรียมตัวก่อนและหลังผ่าตัด

• การตรวจสุขภาพทั่วไปก่อนผ่าตัด     

หากคุณมีประวัติโรคประจำตัว ควรพบแพทย์อายุรกรรมเพื่อประเมินสุขภาพโดยรวมและทำการตรวจร่างกายก่อนการผ่าตัดอย่างละเอียด การอนุมัติให้เข้ารับการผ่าตัดจะเกิดขึ้นเมื่อแพทย์อายุรกรรมเห็นชอบว่าคุณพร้อมสำหรับการผ่าตัด

• ยาละลายลิ่มเลือด

หากคุณกำลังใช้ยา Warfarin (Coumadin) หรือยาละลายลิ่มเลือดอื่น ๆ ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวก่อนเพื่อวางแผนการหยุดยาอย่างปลอดภัย อาจจำเป็นต้องใช้ยาทดแทนชั่วคราว เช่น Enoxaparin หรือ Heparin ในช่วงที่หยุดยาประจำ และโปรดหยุดการใช้ยาแอสไพริน (Aspirin) อย่างน้อย 1 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัด

• ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสมุนไพร

ควรหยุดใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสมุนไพรทุกชนิดอย่างน้อย 1 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัด เนื่องจากผลิตภัณฑ์เหล่านี้อาจรบกวนการควบคุมการแข็งตัวของเลือดและมีปฏิกิริยากับยาชา

• คืนก่อนการผ่าตัด

คุณไม่ควรรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำหลังเที่ยงคืนของคืนก่อนการผ่าตัด การปฏิบัติตามนี้เป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้ทีมวิสัญญีสามารถให้ยาสลบได้อย่างปลอดภัยและลดความเสี่ยงของการสำลัก

ดาวน์โหลด

การดูแลทั่วไป

• การยกขาสูง (Elevation) กรณีผ่าตัดเข่าหรือข้อเท้า:
  ยกเข่าและข้อเท้าให้อยู่สูงกว่าระดับหัวใจ ห้ามวางหมอนรองใต้เข่า (ไม่ควรพับหรืองอเข่าไว้ตลอด) ควรวางหมอนรองที่เท้าและข้อเท้าแทน ควรทำเช่นนี้ในช่วง 2–3 วันแรกหลังผ่าตัด

• การประคบเย็น (Cold Therapy):

  • เจลเย็น (Gel wrap): ใช้ได้ครั้งละ 20 นาที สลับพัก 20 นาที สามารถวางทับบนผ้าพันแผลได้ หลังจากเอาผ้าพันแผลออกแล้ว ต้องมีผ้าหรือเสื้อผ้ารองระหว่างผิวหนังกับเจลเย็นเสมอ

  • น้ำแข็ง (Ice): ใช้ได้ครั้งละ 20 นาที สลับพัก 20 นาที สามารถวางทับบนผ้าพันแผลได้ หลังจากเอาผ้าพันแผลออกแล้ว ต้องมีผ้าหรือเสื้อผ้ารองระหว่างผิวหนังกับน้ำแข็งเสมอ

• การขับรถ (Driving): ห้ามขับรถ ตราบใดที่ยังต้องใช้สลิงพยุงแขน หรือใช้อุปกรณ์ประคองเข่า/สะโพกอยู่

การใช้ยาหลังผ่าตัด

• ยาแก้ปวด (Pain Medication):

  • ยาลดการอักเสบ NSAIDs เช่น Naproxen, Meloxicam, Etoricoxib หรือ Celecoxib รับประทานตามที่แพทย์สั่ง

  • ยาคลายกล้ามเนื้อ เช่น Tizanidine หรือ Orphenadrine citrate/paracetamol รับประทานตามที่แพทย์สั่ง

  • ยาลดปวด Pregabalin หรือ Gabapentin รับประทานตามที่แพทย์สั่ง

  • ยา Tylenol ชนิด Extra strength รับประทานตามที่แพทย์สั่ง

  • ยากลุ่ม Narcotic เช่น Tramal ใช้สำหรับอาการปวดปานกลางถึงรุนแรง ใช้ให้น้อยที่สุดเท่าที่จำเป็น

  • หลีกเลี่ยงดื่มแอลกอฮอล์และขับรถขณะใช้ยาแก้ปวด

• ยาลดบวม:

  • เช่น Aescin รับประทานตามที่แพทย์สั่ง

• ยาป้องกันลิ่มเลือดอุดตัน (Anti-coagulation Medication):

  • เช่น Aspirin

  • ต้องรับประทานตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันลิ่มเลือดหลังผ่าตัด*

  • ห้ามหยุดเองจนกว่าคุณหมอจะสั่ง*

• ยาระบาย/แก้ท้องผูก (Constipation Medication):

  • เช่น Colace หรือ Senolax

  • ยาแก้ปวดและยาสลบอาจทำให้ท้องผูก ใช้ตามความจำเป็น

• ข้อแนะนำเพิ่มเติม:

  • เก็บยาทุกชนิดให้พ้นมือเด็ก

การดูแลแผลผ่าตัด

• การอาบน้ำ:

  • ห้ามแช่ตัวในอ่างอาบน้ำหรือว่ายน้ำจนกว่าคุณหมอจะอนุญาต (ปกติประมาณ 6 สัปดาห์หลังผ่าตัด)

• วันที่ 2 หลังผ่าตัด:

  • คุณหมอจะถอดผ้าพันแผลออกและปิดแผ่นแปะแผลกันน้ำให้ 

  • สามารถอาบน้ำและซับให้แห้งเบา ๆ ได้

  • ไม่จำเป็นต้องแกะทำแผลทุกวัน คุณหมอจะนัดดูแลและทำแผลที่ 1 สัปดาห์หลังผ่าตัดและตัดไหมที่ 10–14 วันหลังผ่าตัด

• แผลขนาดใหญ่:

  • หากมี Steri-strips (แถบสีขาว) ให้คงไว้และปิดด้วยวิธีเดียวกัน

• การตัดไหม:

  • หากไม่ได้ใช้ไหมละลายได้ (absorbable sutures) จะต้องตัดไหม 10–14 วันหลังผ่าตัด

กายภาพบำบัด (Physical Therapy)

• กายภาพบำบัดมักเริ่มในสัปดาห์เดียวกับวันผ่าตัด หลังผ่าตัดคุณควรนัดทำกายภาพบำบัดที่ใกล้บ้านที่เดินทางสะดวก แนะนำทำกายภาพบำบัด 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นเวลา 6-8 สัปดาห์และหลังจากนั้น 1 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นเวลา 4-9 เดือนหลังผ่าตัดขึ้นกับชนิดของการผ่าตัด

• โปรดนำ "ใบสั่งแผนการทำกายภาพบำบัด (postoperative rehabilitation protocol)" ที่ได้จากคุณหมอไปให้นักกายภาพบำบัดในทุกครั้งที่เข้ารับบริการ 

ดาวน์โหลด